Eiken of douglas: wat is beter voor jouw tuinkamer, poolhouse of bijgebouw?

Het is een vraag die regelmatig voorbijkomt: wat is het verschil tussen eiken en douglas? Waarom zou ik voor eiken kiezen en wanneer juist voor douglas? Allemaal terechte vragen. Wie zich oriënteert op een tuinkamer, poolhouse of carport, ziet beide houtsoorten overal terug, met flinke prijsverschillen. Wij bouwen zelf voornamelijk in eikenhout, maar dat had je na het zien van onze naam waarschijnlijk al bedacht. In dit artikel nemen we je uitgebreid mee in de voor- en nadelen en laten we eerlijk zien waar de verschillen zitten.

Het korte antwoord? Eiken is beter als je een bijgebouw wilt dat decennia meegaat, weinig onderhoud vraagt en met de jaren mooier wordt. Douglas is beter als budget leidend is of als het gebouw maar een beperkt aantal jaren mee hoeft. Eiken is duurder in aanschaf, douglas vraagt meer onderhoud.

Wat is het verschil tussen eikenhout en douglashout?

Het grootste verschil zit in de oorsprong. Eiken is een loofboom die langzaam groeit en daardoor dicht, zwaar en hard hout oplevert. Waar een eik al gauw 100 tot 150 jaar groeit voordat hij gekapt wordt, is dat bij een douglas vaak 30 tot 80 jaar. Douglas is een naaldboom die oorspronkelijk uit Noord-Amerika komt en inmiddels ook veel in Europese bossen groeit, ook in Nederland. Door die snelle groei is het hout lichter, beter beschikbaar en goedkoper. Dat verschil in groei verklaart bijna alle andere verschillen die we hieronder bespreken. Al het hout waar wij als Heeren van Eijck mee werken is FSC gecertificeerd hout.

In de afbeelding hieronder zie je het verschil goed. Links zie je een pen-en-gat-verbinding van eikenhout. Rechts die je de pen-en-gat-verbinding van douglashout.

Levensduur: hoe lang gaan eiken en douglas mee?

Eikenhout gaat van nature langer mee dan douglashout. Het kernhout van Europees eiken valt in duurzaamheidsklasse 2, douglas in klasse 3 tot 4. Eiken is daardoor beter bestand tegen schimmels en vocht, ook zonder behandeling.
Die duurzaamheidsklassen zijn een Europese indeling van 1 tot 5, waarbij klasse 1 het duurzaamst is. Ze gelden voor het kernhout, het binnenste deel van de stam. Het spinthout, de lichtere buitenrand, is bij beide houtsoorten niet duurzaam en hoort daarom niet in een buitenconstructie. Let bij douglas daarom goed op de herkomst: hout van jonge bomen bevat meer spinthout en is daardoor minder duurzaam dan douglas uit volgroeide bossen.

Een eerlijke kanttekening hoort daarbij. De levensduur hangt bij beide houtsoorten minstens zo sterk af van het ontwerp als van het hout zelf. Hout dat nat blijft staan, gaat altijd sneller achteruit. Goede details maken bij allebei het verschil: water dat weg kan lopen, hout dat niet in de grond staat en verbindingen waarin geen vocht blijft hangen.

Welke houtsoort is sterker: eiken of douglas?

Eikenhout is harder en een stuk zwaarder dan douglashout. Eiken weegt ongeveer 700 kilo per kubieke meter! Daarom zie je bij onze opbouwvideo’s dat we vaak werken met een kraan. Door de dichte massa is het zo zwaar. Dat maakt dat eiken steviger en slijtvaster is t.o.v. douglas dat een stuk lichter is en makkelijker te bewerken.

Dat betekent niet dat douglas zwak is. Voor zijn gewicht is het een sterke houtsoort, en met de juiste afmetingen is het prima geschikt voor een constructie. Het verschil zit vooral in de manier van bouwen. Douglas wordt meestal in standaardmaten geleverd en met stalen beslag verbonden. Dat bouwt snel en betaalbaar.

Eiken leent zich door zijn hardheid voor klassieke pen-en-gatverbindingen, waarbij de balken in elkaar grijpen en met houten pennen worden vastgezet. Zo worden eiken constructies al eeuwen gebouwd. De constructie is dan niet iets wat je wegwerkt, maar juist wat het gebouw zijn uitstraling geeft.

Geïnspireerd door onze projecten?

Vergrijzen eiken en douglas? Zo verandert het hout door de jaren heen

Ja, beide houtsoorten vergrijzen als je ze onbehandeld laat. Binnen enkele jaren, afhankelijk van zon en regen, krijgt eiken een zilvergrijze kleur. Douglas vergrijst ook, maar vaak minder egaal, omdat knoesten en harsrijke plekken anders verkleuren.
Nieuw eikenhout heeft een lichte, warme kleur met een sterke tekening. Bij massief eiken ontstaan na verloop van tijd krimpscheuren, doordat het hout na het plaatsen verder droogt. Die schrikken mensen soms af, maar ze horen bij het materiaal en zijn geen teken van zwakte. Het geeft juist karakter aan de tuinkamer, poolhouse of carport.
Eiken bevat daarnaast looizuur. In de eerste periode kan dat uitlogen en bestrating tijdelijk verkleuren. In contact met gewoon staal ontstaan zwarte vlekken; daarom werken wij met RVS in eiken constructies. Dit is een van de ongeziene redenen waarom een eiken constructie duurder is dan een douglas constructie, maar daar later meer over!

Douglas heeft een warmere, roodachtige kleur en meer zichtbare knoesten. Het oogt daardoor wat rustieker. In de eerste jaren kan het hars afgeven, vooral op plekken die veel zon krijgen.

In de afbeeldingen hieronder zie je het proces. Links zie je het eikenhout toen het nog nauwelijks vergrijsd was. Rechts zie je hetzelfde hout ruim een jaar later. Het hout ter hoogte van de natuurstenen sokkel is duidelijk meer vergrijsd dan bovenin bij de schoren. Dat laat mooi zien hoe het weer en de zon het vergrijzingsproces van hout beïnvloeden.

Hoeveel onderhoud vragen eiken en douglas?

Eikenhout vraagt weinig onderhoud als je het laat vergrijzen. Douglas wordt vaker behandeld met beits of verf, en een behandeld oppervlak moet je om de paar jaar bijwerken. Wie kiest voor natuurlijk vergrijzen, heeft bij eiken dus het minste omkijken.

Wil je de oorspronkelijke kleur van eiken behouden, dan kan dat met een olie of een kleurbehoudende behandeling. Die moet je wel periodiek herhalen; zodra je stopt, vergrijst het hout alsnog. De meeste van onze klanten laten het eiken bewust vergrijzen, omdat het gebouw zo steeds meer onderdeel van de tuin wordt.

Douglas kun je ook onbehandeld laten. Het vergrijst dan net als eiken, maar is minder goed bestand tegen het weer. Daarom kiezen veel mensen bij douglas toch voor een behandeling, zeker op plekken die veel regen of zon krijgen. Voor beide houtsoorten geldt dat een beetje aandacht veel oplevert. Houd de dakgoten schoon, verwijder bladeren en mos, en let erop dat water nergens blijft staan.

Een eerlijke kanttekening hoort daarbij. De levensduur hangt bij beide houtsoorten minstens zo sterk af van het ontwerp als van het hout zelf. Hout dat nat blijft staan, gaat altijd sneller achteruit. Goede details maken bij allebei het verschil: water dat weg kan lopen, hout dat niet in de grond staat en verbindingen waarin geen vocht blijft hangen.

In de afbeelding hieronder zie je een goed voorbeeld van eikenhout dat met olie is behandeld. Het hout behoudt zijn warme kleur, al wordt het wel altijd iets donkerder dan onbehandeld eikenhout. Met olie bescherm je het hout en houd je die warme kleur langer vast. Onderhoudsvrij is het echter niet. Afhankelijk van hoeveel zon en regen het hout vangt, moet je het ongeveer elk jaar tot om de twee jaar opnieuw behandelen met dezelfde olie.

Is eiken duurder dan douglas?

Ja, eiken is duidelijk duurder dan douglas. Dat komt door het hout zelf en door de bewerking. Een eik groeit veel langzamer, en het harde hout vraagt meer tijd en vakmanschap om te verwerken. Dat is geen detail, en het zou oneerlijk zijn om te doen alsof dat niet zo is.

Douglas is goed beschikbaar, makkelijk te bewerken en wordt vaak in standaardmaten geleverd. Als budget leidend is, of als het om een gebouw gaat dat niet decennia mee hoeft, is douglas daarom een verstandige keuze.

Eiken is een investering. Je betaalt meer bij de aanschaf, maar je krijgt een gebouw dat langer meegaat, weinig onderhoud vraagt en met de jaren eerder mooier wordt dan minder mooi. Wie de kosten over de hele levensduur bekijkt, inclusief onderhoud, ziet het verschil kleiner worden.

Van tuinkamer tot poolhouse: wanneer kies je eiken?

Kies douglas als je een functioneel gebouw zoekt, die voor nu prima is omdat je over enkele jaren weer gaat verhuizen. Kies eiken als je een bijgebouw wilt dat decennia meegaat, weinig onderhoud vraagt en een robuuste luxe uitstraling wenst.
Het antwoord hangt dus vooral af van wat je van het gebouw verwacht. Voor een eenvoudige overkapping of een tuinberging kom je met douglas goed uit. Voor een tuinkamer of poolhouse waar je dagelijks gebruik van maakt en waarin je wilt investeren, is eiken de keuze die zich over de jaren terugbetaalt. Om die reden bouwen wij voornamelijk in massief Europees eikenhout.

Het verschil tussen eiken en douglas ervaren?

Op papier kun je veel vergelijken, maar het echte verschil voel je pas als je ervoor staat. De zwaarte van een eiken balk, de tekening van het hout en de manier waarop een pen-en-gatverbinding in elkaar valt: dat laat zich moeilijk in woorden vangen.

Daarom nodigen we je graag uit bij ons showmodel in Hendrik-Ido-Ambacht. Je loopt er door een compleet eiken bijgebouw, ziet hoe het hout er na verloop van tijd uitziet en kunt al je vragen stellen aan ons over jouw ideeën en onze ervaringen. Neem gerust foto’s of een schets van je tuin of plan mee, dan kijken we meteen wat bij jouw situatie past.

De showroom is alleen te bezoeken op afspraak. Wil je een afspraak maken? Dat kan via de afspraak pagina, of bel ons op 078-8426608.

Geïnspireerd door onze projecten?

Ook de brochure ontvangen?

Ontdek meer dan 100 pagina’s inspiratie. Vraag vrijblijvend de brochure aan.

Vul hieronder uw gegevens in.